dinsdag 15 juli 2008

"Passion never plays the game" en andere memorabele gedachten uit het werk van John Galsworthy (1867-1933)

Of Change: Change! There's nothing but change. It'sthe one constant. Well! Who wouldn't have a river rather than a pond?

Of Conscience: He had not that maddening conscientiousness which refused happiness for the sake of refusing.

Of Duty: He found his duty in life very clear, and other people's perhaps clearer.

Of Fear: It's the black godmother of all damnable things.

Of Faith: Can you have faith in a Life-Force so darned extravagant that it makes mincemeat of you by the million?

Of History: "Has it ever struck you that history is nothing but the story of how people have taken things into their own hands, and got themselves or others into and out of trouble over it?"

Of Judgment: Those who by temperament are worst fitted are usually the first to judge.

Of Love: A strange haphazard thing, spun between ecstasy and torture!

Of Newspapers (The Reading of): It has often been remarked that the breakfast-tables of people who avow themselves indifferent to what the Press may say of them are garnished by all the newspapers on the morning when there is anything to say.

Of Pride (Wounded): Is there any older, deeper, more obstinate cause of human trouble, or any more natural and excusable?
__________

In 1932, het jaar voor zijn overlijden, werd John Galsworthy onderscheiden met de Nobelprijs voor Literatuur — for his distinguished art of narration which takes its highest form in The Forsyth Saga.
____________
Afbeeldingen
1. John Galsworthy, de Engelse schrijver van kort proza, romans en toneelstukken. In 1932 werd hem de Nobelprijs voor Literatuur toegekend.
2. Voorzijde van de bundel Ex Libris van John Galsworthy, nog door hemzelf, met ondesteuning ene A.S. samengesteld. Uitgegeven in 1933.
Het boek was in 1994 bestemd voor het oud papier, maar de eigenares begreep dat het voor een Nederlandse schrijver ook nu nog zijn waarde kon hebben en schonk het mij.



vrijdag 11 juli 2008

"Alle verstrooide kracht is onvolkomen," is de overtuiging van Johannes Meister Eckhart (circa 1260-1328)


Ein freies Gemüt vollbringt jedes Ding.

Wo Leib und Seele miteinander in Eintracht sind, sind alle Werke dem Menschen süß und lustvoll.

Wer unbetrübt und lauter sein will, der muß eines besitzen, das ist die innere Einsamkeit.

Je mehr die Seele über irdische Dinge erhaben ist, desto mehr Kraft hat sie.

Der Mensch ist ein kleines Ding, wenn er sich nicht über sich selbst und alle Dinge zu erheben vermag.

Wer werden will, was er sein soll, der muß das abstreifen, was er heute ist.

In dem Maße als du deiner selbst ldig bist, in demselben Maße bist du deiner selbst mächtig, und so viel als du deiner selbst mächtig bist, eben so viel bist du dein eigen, und so viel als du dein eigen bist, so viel ist Gott dein eigen und alles, was Gott jemals geschaffen hat.

Wer in seinem eigenen Hause fremd sein könnte, das wäre die wahre Armut.

Alle Liebe dieser Welt ist gegründet auf Eigenliebe. Hättest du die gelassen, so hättest du die ganze Welt gelassen.

Niemals kann man ein Ding recht in sich selbst erkennen, wenn man es nicht in seiner Ursache erkennt. Niemas kann es Erkenntnis heißen, wenn sie nicht das hervorbringende Ding kennt.

Lerne dich selbst erkennen, dann ist dit besser, als wenn du aller Kreaturen Kräfte erkennst.

Es ist der Menschen Gewohnheit, das ihnen wenig schmeckt, was sie nicht mit leiblichen Sinnen begreifen können.

Alles was leiblich ist, ist ein Abfall und ein Zufall und ein Niederfall.

Das Edelste, das in dem Menschen ist, das ist Blut, wenn es zu Gutem treibt; aber das Ärgste, das in dem Menschen ist, das ist Blut, wenn es Böses will.

Dich kann niemand behindern als du dich selber.
____________
Afbeeldingen
1. Pagina met twee afbeeldingen uit (de Nederlandse editie van) Jeanne Ancelet-Hustache: Eckhart en de mystiek van zijn tijd (uit het Frans vertaald door K. Luberti, en verschenen in de Pictura reeks van Uitgeverij Het Spectrum, Utrecht, 1961).
2. Voorzijde van Meister Eckhart — Ein Breviarium aus seinen Schriften. Uitverkocht nummer in de reeks Insel Bücherei (nr. 280). Antiquarisch kom je het nog wel tegen.


donderdag 10 juli 2008

Vleselijke zoetheid en de permanente gevaren daarvan — Aforismen van de Franse schrijver Marcel Proust

Liefde is misschien niets anders dan de wijder wordende kring die ontstaan is naar aanleiding van een ontroering aan de oppervlakte van ons gemoed, en die zich zoekend tracht uit te breiden.

Wat twee mensen verbindt is niet de eensgezindheid, maar de verwantschap van geest.

De liefde is een ziekte, de liefde is een projectie, de liefde is een nuttig kwaad, de liefde is een slavernij. Ja, maar wij hebben lief.

Onder elke vleselijke zoetheid schuilt een permanent gevaar.

Zo de geschiedschrijvers terecht de daden der volkeren niet langer verklaren uit de wil van de vorst, dan is het hun nieuwe plicht deze daden wel te verklaren uit de psychologie van het middelmatige individu.

Vreemd dat een eerste liefde ons niet, dank zij de oveeenkomst met ziektesymptomen en pijn, het middel verstrekt, ervan te genezen.

Is weinig verbeelding gevaarlijk, dan is, wat daarva geneest, niet: minder verbeelding, maar méér verbeeldng, ja: een totale verdroming. Als wij onze droom in zijn totaliteit kennen, doet hij ons niet langer lijden.

Wij kunnen lijden aan een soort optisch bedrog zowel in de tijd als in de ruimte; als men erg veranderd is, kan men ertoe geleid worden, te veronderstellen dat men lang geleefd heeft.
____________
Afbeeldingen
1. De schrijver Marcel Proust (1871-1922).
2. Voorzijde van het Donker-bundeltje met Proust-Aforismen.


woensdag 9 juli 2008

Multatuli wist het al: "Er zijn dichters die verzen maken."

't Is een treurig verschijnsel dat het woord 'origineel' 'n lofspraak is.

Er zijn weinig boeken waaruit men niet leren kan hoe men niet schrijven moet.

Zelden schrijf ik wat ik wil, en nooit wat 'n ander wil.

Er is niets poëtischer dan de waarheid. Wie daarin geen poëzie vindt, zal steeds een pover poëetje blijven daarbuiten.

Geen poëzie zonder wellust.

Half goed is niet goed, half waar is niet waar, halfheid leidt tot niets.

Ik begrijp heel goed hoe men behoudend wordt, door goed op te letten wat 'n liberaal is.

Krijgskunde is lafhartigheid met rang van wetenschap.

Het uitroeien van één vooroordeel is meer waard dan 't bedenken van tien nieuwe stelsels.

Ik ken zeer weinig mensen die lezen kunnen.
____________
Afbeeldingen
1. Bundeltje met Aforismen van Multatuli, verschenen in een gelijkvormige reeks, bij uitgeverij Ad. Donker.
2. Eduard Douwes-Dekker, bijna uitsluitend bekend onder zijn pseudoniem Multatuli (i.de.: Ik heb veel geleden).


zondag 6 juli 2008

Inspirerende leerstellingen van de stichter van Aikido, Morihei Ueshiba (1883-1969) in een mini-uitgave van 1992

The ART of PEACE begins with you. Work on yourself and your appointed task in the Art of Peace. Everyone has a spirit tat can be refined, a body that can be trained in some manner, a suitable path to follw. You are here for no other purpose than to realize your inner divinity and manifest your innate enlightenment. Foster peace in your own life and then apply the Art to all that you encounter.

CREATE each day anew by clothing yourself with heaven and earth, bathing yourself with wisdom and love, and placing yourself in the heart of Mother Nature.

AS soon as you concern yourself with the "good" and "bad" of your fellows, you can create an opening in your heart for maliciousness to enter. Testing, competing with, and criticizing others weaken and defeat you.

THE ART OF PEACE is based on Four Great Virtues: Bravery, Wisdom, Love and Friendship, symbolized by Fire, Heaven, Earth and Water.

Always practice the Art of peace in a vibrant and joyful manner.

* * * * *

Vredig Vibrato Vechten
Voor sommigen, die zich nooit iets hebben afgevraagd over de zogeheten martial arts, de Oosterse gevechtskunst(en), kan het op het eerste gezicht wonderlijk aandoen dat de grootmeester uit de geschiedenis van die vechtsporten een bijna afgerond filosofisch 'systeem' had ontworpen over de Kunst van de Vrede. Zodra men echter bedenkt dat vechten veel meer en tevens zoveel anders kan zijn dan elkaar te lijf gaan met de bedoeling de ander kwetsuren toe te brengen, en vechten ook een een vorm van strijden kan zijn die zich voornamelijk tussen de oren afspeelt en vooral is gericht op mentale (zelf)beheersing, ondersteund door technieken van lichaamseheersing, is het mogelijk de negatieve connotatie terzijde te schuiven.
Toen Morihei de tachtig reeds was gepasseerd, slaagde hij er nog altijd in ieder ander te ontwapenen, ook als dat een aantal tegenstanders tegelijk betekende, en hij bleek steeds weer in staat zulke 'aanvallers' met één vinger onder de duim te houden. Aangezien hij een man was, die een hekel aan het ordinaire vechten had, oorlog verafschuwde, evenals iedere vorm van geweld, richtte hij zich op Aikido, een begrip dat, letterlijk vertaald, de Kunst van de Vrede betekent.
Het rechtsboven zichtbare, kleine boekje (slechts weinig groter dan hier afgebeeld) vond ik als zoveelste serendipiteit in een van de kratten met flink wat afgeschreven boeken van een bekend antiquariaat in ons stadscentrum, en in de gegeven context dus ook voor heel weinig geld: 50 eurocent om precies te zijn, tien procent van de oorspronkelijke antiquarische NL-prijs.
Zoals de titelpagina reeds vermeldt, zijn de in dit boekje verzamelde leerstellingen van Morihei Ueshiba in het Engels vertaald door John Stevens — geboren in 1947 —, die niet alleen Boeddistisch priester en Zen-geleerde is, maar tevens Aikido-instructeur en auteur van diverse boeken, waaronder Aikido: The Way of Harmony.
____________
Afbeeldingen
1. Voorplat van het boekje met maxi-leerstellingen van Morihei Ueshiba.
2. Morihei Ueshiba. Hij overleed in 1969, 85 jaar oud.


zaterdag 5 juli 2008

Maatschappijkritische opvattingen van de Zwitserse filosoof en latere anarchist Fritz Brupbacher (1874-1945)


Ethik == Methode, sich und andere zu betrügen, um auf seine Rechnung zu kommen.
— Die Moral ist ein Tarifvertrag zwischen einem Räuber und einem Beraubten, den der jeweils schwächere hält und der jeweils stärkere bricht.

Wer nichts will von den anderen, gibt wenig.

Der Konsument hat an die anderen die Forderung zu stellen, sie sollen ihr Bestes produzieren; das soll seine Moral sein; so kommt er als Konsument auf seine Rechnung. Der Durchschnitt soll die Durchschnittsware liefern, sich abgewöhnen, unfähige Anstrengungen zu machen, um höhere Werte doch nicht zu produzieren.

Jeder Mensch hat
eine Moral als Konsument und eine andere als Produzent.

Es gibt eine Politik, aufgebaut auf dem rechnenden Konsumentenwesen Mensch. Eine rein rationelle Politik. Die Menschen sehen ein, daß sie gewisse Geschäfte besser in Kompagnie betreiben. So betreiben sie Kauf, Verkauf, Produktion in Genossenschaften, A.-G. usw. Sie schauen sich dabei vorsichtig auf die Finger, um nicht übervorteilt zu werden, und jeder sucht, ob er die andern nicht doch ein bißchen über den Lóffel balbieren könnte. Der Betrug hat auch da nur die juridischen Grenzen.

Wer gut ist, braucht für den Spott nicht zu sorgen.

Wer nicht an sich glaubt, wird leicht abergläubisch.

Antiquarisch
Opgemeld boek uit 1922 is nog bij enkele antiquarische boekhandels te bestellen via Antiqbook.
De prijs bij de ene zaak bedraagt echter meer dan het dubbele van de prijs bij het andere antiquariaat, hoewel het lager geprijsde boek in een betere conditie schijnt te zijn. In beide annonces wordt de naam van degene die de illustratie op het voorplat heeft verzorgd, als Charlotte Strasser gemeld. Dit is echter onjuist, aangezien niet een vrouw maar iemand van de geheel andere sexe, de Zwitserse psychiater en schrijver Charlot — net als Charles Chaplin door Franstaligen veelal wordt genoemd — Strasser (1884-1950) de tekening in kwestie heeft vervaardigd. Fritz Brupbacher heeft de verzameling opgedragen aan Vera Strasser, Zwitsers filosofe van het fin de siècle. Verder wordt de hierbij afgedrukte editie uit 1922 als Erstausgabe aangeboden. In een artikel over Fritz Brupbacher door een kenner van zaken staat echter dat Um die Moral in 1917 reeds te Zürich is uitgegeven.
____________
Afbeeldingen
1. Voorplat van het boek uit 1922 Um die Moral.
2. Foto met handtekening van Fritz Brupbacher. © Foto DadAWeb.


vrijdag 4 juli 2008

Étincelles door Princesse Mary Despina Karadja — maart 1891—januari 1892 — uitgegeven in 1892 te Den Haag


L'ambition, c'est la locomotive qui fait avancer l'humanité.

Beaucoup de choses valent la peine d'être dites; peu, celle d'être répétées.

Les flatteurs ont pour ancêtre le serpent du Paradis.

Souvent ce n'est pas notre faute, si nous nous faisons des ennemis; mais c'est toujours notre faute, si nous ne nous faisons poin d'amis.

La mauvaise musique est agressive; la mauvaise peinture est inoffensive.

Dites une chose spirituelle devant vingt personnes: une se la rapellera peut-être le lendemain. Dites une sottise devant une personne: vingt s'en souviendront l'année suivante.

* * * * *


Internationaal

In de periode van maart 1891 tot en met januari 1892 heeft de van oorsprong Zweedse prinses Mary Despina in het Turkse gezantschap te Den Haag driehonderd drieëndertig Franse aforismen geschreven, die op 16 februari van laatstgenoemd jaar in Londen werden gedrukt voor een Haagse firma, Belinfante Frères. De oplage zal niet vele duizenden exemplaren hebben bedragen, aangezien elk exemplaar de handtekening van de auteur draagt.


Door de naam van de auteur via Internet op te vragen, komt er niet veel los over haar strikt persoonlijke data. Wel wordt aangegeven dat ze omstreeks 1935 is gestorven. Verder is bekend dat ze lid was van de Zweedse koninklijke familie, maar dat ze lange tijd in Engeland heeft doorgebracht. Ze was de dochter van een vooraanstaande gezant van het Ottomaanse Rijk met basis in Londen. Prinses Mary Despina heeft geruime tijd in de Britse hoofdstad geleefd en later in Sussex. Tevens is tot de verzamelaars van gegevens doorgedrongen dat ze diverse boeken heeft geschreven, vooral in het Engels. Over haar Franse aforismen wordt niet gerept, evenmin als over de in het bewuste boek, Étincelles, genoemde periode die ze te Den Haag heeft doorgebracht en die het opvallende aantal aforismen heeft opgeleverd.
Prinses Karadja schreef ook gedichten en andersoortige literatuur met mystieke thema's. In januari 1912 werd de Universal Gnostic Alliance opgericht, waarvan zij voorzitter werd. De instelling propageerde de Gnosis — The Great Spiritual Laws which rule the Universe, and thus promte the spiritual evolution of the human race". Wat daarvan in de loop van de twintigste eeuw, doorgaand tot in de huidige tijd, is terechtgekomen, kunnen we elk uur van de dag via de elektronische nieuwsmedia lezen en via de beeldmedia zien.
Zulks doet vanzelfsprekend niets af aan de eventuele kwaliteit van de spirituele of heel praktische gedachten, die zijn verwoord in de Étincelles. Sommige daarvan zijn weliswaar huis-, tuin- en keukenwijsheden, andere daarentegen doordachte uitingen. Gezien de tijd waarin deze aforismen aan het papier zijn toevertrouwd, zal het niet al te veel verbazing wekken dat deze adellijke (toen jonge)dame nog niet geheel was geëmancipeerd, heteen blijkt uit een opmerking over het behagen van de mannelijke partner. Maar sedertdien is er immers meer dan een eeuw verstreken.
Het boekje met Étincelles is hier en daar nog wel antiquarisch te verkrijgen, oveigens voor zeer uiteenlopende prijzen. Ook haar mstieke drama Koning Salomo uit 1912 is nog bij diverse boekenzaken te bestellen. De prijzen daarvan vertonen een nog veel grotere discrepantie. Voorts is Towards the Light uit 1909 ook nog via internet te verkrijgen. Haar Esoteric Meaning of the Seven Sacraments uit 1910 ben ik echter niet tegengekomen.
____________
Afbeeldingen
1. Tekening uit het boek Étincelles.
2. Handtekening van Mary Princesse Karadja.
3. Tekst — étincelles nrs. 134-135-136 — en tekening, die samen een pagina van het boekje vullen.
4. Étincelle nr. 9 met illustratie.